الشيخ محمد آصف المحسني

432

رنگارنگ يا كشكول درويشى (فارسى)

نجوم ، " آثار الباقيه " در تاريخ و جغرافيا ، " قانون مسعودى " كه نوعى دانشنامه است ، و كتاب " تحقيق ماللهند " در باره اوضاع اين سرزمين از تاريخ و جغرافيا تا عادات و رسوم و طبقات اجتماعى آن . بيرونى كتاب دانشنامه خود را به نام سلطان مسعود غزنوى حاكم وقت كرد ، ولى هديه او را كه سه بار شتر سكه نقره بود نپذيرفت و به او نوشت كه كتاب را به خاطر خدمت به دانش و گسترش آن نوشته است ، نه پول . بيرونى هم دوره بوعلى سينا بود كه در اصفهان مى نشست و با هم مكاتبه و تبادل نظر فكرى داشتند . بيرونى در جريان لشكر كشى هاى محمود غزنوى به هند ( پاكستان امروز بخشى از آن است ) امكان يافت كه به اين سرزمين برود ، زبان هندى را فراگيرد و در باره اوضاع هند پژوهش كند كه فراورده اين پژوهش ، كتاب " هند شناسى " اوست . از ديگر آثار وى مى توان به كتاب " الصيدنة فى الطب " اشاره كرد كه كتابى است در باره گياهان دارويى و با تصحيح دكتر عباس زرياب خويى منتشر شده است . از جمله آثار او مى توان به موارد ذيل اشاره كرد : " تحقيق ماللهند " : موضوع اين كتاب مذهب و عادات و رسوم هندوان و نيز گزارش از سفر به هند است . " قانون مسعودى " . " التفهيم لاوايل صناعة التنجيم " : اين كتاب نيز در نجوم و به فارسى نوشته شده است و براى مدت چند قرن متن كتاب درسى براى تعليم رياضيات و نجوم بوده است . " الجماهر فى معرفة الجواهر " ، " الصيدنة ( لة ) فى الطب " و " آثار الباقيه عن القرون الخاليه " .